Ön Çapraz Bağ Yırtıkları Kendi Kendine İyileşir mi?

Ön çapraz bağ yırtıkları, dizlerde rastlanan en sık sağlık sorunlarından biridir. Dizimizdeki bağlardan biri olan ön çapraz bağ, arka çapraz bağın önüne geçtiği için bu adı almıştır. Kemiklerin birbirine tutunmasını sağlayan doku bağlarından biridir. Diğer bağlarla birlikte dizimizi sabit tutarak uyluk ve incik kemiklerinin yerinden çıkmasını önler. Ön çapraz bağda hasar oluşması, yırtılması; bağın aşırı gerilmesi veya ayrılması nedeniyle de olabilir. Futbol, kayak, tenis, voleybol, jimnastik ve basketbol gibi sporlarla uğraşanlarda ön çapraz bağın hasar görme riski daha yüksektir. Koşma, zıplama, ani hareketler, keskin dönüşler ön çapraz bağ yırtıklarına neden olabilir.

Kadınların anatomik farklılıklarından dolayı ön çapraz bağ yırtığı oluşma oranı erkeklere oranla dört ile sekiz kat daha fazladır.

Belirtileri Nelerdir?

Ön çapraz bağ yırtıklarında dışardan da duyulan bir patlama ve çatlama sesi çıkmaktadır ama bu herkeste meydana gelmeyebilir. Dizinizde aynı anda ağrı hissedersiniz, fakat küçük bir yaralanma geçirdiyseniz ağrı da hissetmeyebilirsiniz. Bu bağ dizinizi sabit tuttuğu için kısmen ya da tamamen yırtılması ağrı ve ödeme neden olacaktır. Spor yapıyorsanız devam edemezsiniz ve yirmi dört saat içinde diz ekleminde ödem oluşur. Sporcular arasında oldukça yaygın bir sağlık sorunudur.  Dizinize buz koymalı ve yüksekçe bir yastığın üzerine koyarak ayağınızı uzatmalısınız. Dizinizi hareket ettiremez olursunuz; yürürken, bükerken, esnetirken ve açarken ağrı hissedersiniz. Dizinizde dengesizlik hissi oluşur.

Ön çapraz bağ yırtıkları oluşursa ayağınıza ya hiç baskı uygulayamazsınız ya da ayağınızın üzerinde durabiliyorsanız yürümek sizin için oldukça zorlaşacaktır. Diz ekleminizdeki gevşeklik hissini fark edebilirsiniz. Ön çapraz bağdaki hasar ihmal edilir ve tedavi edilmezse daha çok soruna neden olacaktır. Özellikle düz olmayan zeminlerde, merdiven inip çıkarken ağrı ve şişlikle mücadele etmek zorunda kalınabilir.

Tedavisi Nasıl Yapılmaktadır?

Ön çapraz bağ yırtıklarının tedavisi, sizin yaralandığınızda aldığınız hasara bağlıdır. Doktorunuz ilk olarak size bu yaralanmanın nasıl oluştuğunu soracaktır. Hasta o sırada bacak pozisyonunu ve yaralanırken yaşanan olayları sırasıyla anlatır. Öncelikle fiziksel muayene yapılarak diz kontrol edilir. Dizdeki; şişlik, morarma ve deformasyon incelenir. Hassasiyet belirlenir ve diz yaralanması değerlendirilir. Tanıyı doğrulamak için MR taraması kullanılmaktadır. Ön çapraz bağın kendi kendine iyileşip iyileşmeyeceği yırtığın şiddetine ve sizin hareketlilik düzeyinize bağlıdır. Kısmi ön çapraz bağ yırtıkları cerrahi olmayan tedavi yöntemleri ile ya da rejeneratif tıp yöntemleri ile iyileşebilir ama tam yırtıkların tedavi edilmesi için cerrahi operasyonlar şarttır.

Ön çapraz bağ yırtıkları tedavisinde önemli olan cerrahi operasyonun sizin yararınıza olup olmayacağına karar vermektir. Gün içinde fazla hareketli değilseniz ve diz üzerinde dönmenizi gerektiren bir işiniz yoksa fizik tedavi ile bu rahatsızlığınız düzelebilir. Özel egzersizlerle ön çapraz bağ üzerindeki yırtıklar tedavi edilirken eklemin de sabit kalmasını sağlamak için kasların eğitilmesi sağlanmaktadır. Fakat aktif bir sporcuysanız ya da amatör olarak da bu tarz sporlarla ilgileniyorsanız dizinizdeki diğer dokuların da zarar görmesini engellemek için geç kalmadan ön çapraz bağ operasyonu geçirmeniz gerekmektedir.

Ameliyatsız tedavi daha az aktif olan ve sporla ilgilenmeyen kişiler için daha uygun bir seçenektir. Bu koşulda fizik tedavi ile hastanın dizindeki bağları güçlendirmek bu kişi için yeterli olacaktır. Yaralanmadan sonra tekrar aktivitelerine dönmek isteyenler için de cerrahi onarım önerilmektedir.

Cerrahi operasyon geçirmeden spor aktivitelerine dönenler için bu durum oldukça yüksek risk içermektedir, uzun vadede menüsküsün ciddi şekilde zarar görmesine yol açabilecektir.